చెట్టు అయి వంగనిది మాను అయి వంగునా – తెలుగు సామెత :
చెట్టు అయి వంగనిది మాను అయి వంగునా సామెత అర్థం :
చెట్టు అయి వంగనిది మాను అయి వంగునా.
చిన్న వయసులో ఉన్నప్పుడు నేర్చుకోని మంచి అలవాట్లు, క్రమశిక్షణ, వినయం వంటివి పెద్దయ్యాక నేర్చుకోవడం చాలా కష్టం. చిన్నతనంలోనే పిల్లలకు మంచి నడవడిక, క్రమశిక్షణ నేర్పించాలి. ఎదిగిన తర్వాత వారిలో మార్పు తీసుకురావడం అంత సులభం కాదని ఈ సామెత తెలియజేస్తుంది.
సామెత భావం :
ఒక చిన్న చెట్టు లేతగా ఉన్నప్పుడు దానిని మనకు నచ్చిన విధంగా వంచవచ్చు. కానీ అదే చెట్టు పెద్దదై గట్టిపడిన తర్వాత వంచడం కష్టం. అలాగే మనుషులు కూడా చిన్నతనంలోనే మంచి అలవాట్లు, క్రమశిక్షణ, సంస్కారం నేర్చుకోవాలి. చిన్నప్పుడు నేర్చుకున్న విలువలే జీవితాంతం వారికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి.
సందర్భం :
పిల్లలకు చిన్న వయసులోనే మంచి నడవడిక, పెద్దలను గౌరవించడం, క్రమశిక్షణ, బాధ్యత వంటి విలువలను నేర్పించాల్సిన సందర్భంలో ఈ సామెతను ఉపయోగిస్తారు.
అలాగే చిన్నతనంలో తప్పులను సరిదిద్దకుండా వదిలేస్తే, పెద్దయ్యాక వారి ప్రవర్తనను మార్చడం కష్టమవుతుందని చెప్పేటప్పుడు కూడా ఈ సామెతను ఉదహరిస్తారు.
ఉదాహరణ వాక్యం :
పిల్లలు చిన్నతనంలోనే మంచి అలవాట్లు నేర్చుకునేలా తల్లిదండ్రులు శ్రద్ధ తీసుకోవాలి. లేకపోతే పెద్దయ్యాక వారిని మార్చడం కష్టం. అందుకే “చెట్టు అయి వంగనిది మాను అయి వంగునా” అనే సామెతను గుర్తుంచుకోవాలి.
ఈ సామెతలోని పర్యాయపదాలు :
1. చెట్టు (Chettu) :
నేలలో వేళ్లు పాతుకుని, కాండం, కొమ్మలు, ఆకులతో పెరిగే పెద్ద మొక్కను చెట్టు అంటారు.
పర్యాయపదాలు: వృక్షము, తరువు, మ్రాను, శాఖి, భూజము, మహీరుహము, పాదపము, విటపి.
2. మాను (Maanu) :
పెద్ద చెట్టు లేదా వృక్షం యొక్క గట్టి కాండాన్ని, మొదలును మాను అంటారు.
పర్యాయపదాలు: చెట్టు, వృక్షము, తరువు, శాఖి, బోదె, మ్రాను.
ఈ సామెతలోని నీతి :
1. పిల్లలకు చిన్నతనంలోనే మంచి అలవాట్లు నేర్పించాలి.
2. క్రమశిక్షణ, వినయం జీవితంలో ఎంతో ముఖ్యమైనవి.
3. చిన్న వయసులో నేర్చుకున్న మంచి విలువలు జీవితాంతం ఉపయోగపడతాయి.
4. తప్పులను ప్రారంభంలోనే సరిదిద్దుకోవాలి.